Nemrut Harikası Kommagene Hikayesi

Eylül 16, 2016

Nemrut Dağı, Adıyaman ilindeki Kahta ilçesi yakınlarında yüksekliği 2150 metre olan dağdır. Dünyanın sekizinci harikasıdır Nemrut. Yüksekliği on metreyi bulan büyüleyici heykelleri, metrelerce uzunluktaki kitabeleriyle, UNESCO Dünya Kültür Mirasında yer alır. Kommagene Krallığı’na ait arkeolojik kalıntılardır.Yunanca “Genler Topluluğu” anlamına gelen Kommagene, Grek ve Pers uygarlıklarının inanç, kültür ve geleneklerinin bütünleştiği güçlü bir krallık.

Hemen her yerde gördüğümüz meşhur Komagene çiğ köfte de adını bu uygarlıktan almış.Hikayesi de şöyle;Hz.İbrahim, devrin kralı Nemrut’un putlarını kırarak, Allah’ın varlığına inanmaya davet edince Nemrut öfkelenir ve Hz.İbrahim’in ateşe atılmasını emreder. Böylece büyük bir ateş yakmak üzere yöredeki bütün odunlar toplanır. Nemrut evlerde ateş yakmayı da yasaklar. Halk ateş yakmadan nasıl yemek yapacağını düşünür durur. İşte bu günlerde bir avcı, avladığı ceylanı eve getirerek hanımından yemek yapmasını ister. Hanım evde odun bulunmadığını söyler. Avcı, çoluk çocuğun aç kalmaması için hanımından bir çare bulmasını ister. Bunun üzerine kadın, ceylanın budundan yağsız et çıkararak bir taş üzerinde başka bir taşla döverek ezmeye başlar. Sonra ezilmiş eti bulgur, biber ve tuzla karıştırarak yoğurur. Böylece bildiğimiz leziz “çiğköfte” meydana gelmiş. Etli çiğ köftede bağırsak paraziti ile karşılaşma riski oldukça yüksek. Bununla birlikte tifo, paratifo, dizanteri, koli basili gibi gıda zehirlenmesi yapan birçok bakteri virüs (hepatit A) ve parazitler hastalık etkeni insanlara bulaşabildiğinden uzun zamandır çiğ köftecilerde ve restaurantlarda etsiz olarak hazırlanıyor.

dsc_4044

Nemrut dünya üzerinde güneşin doğuşunun ve batışının en güzel izlendiği bir kaç yerden biri. Nemrut gezisi planlamadaki en önemli nokta bence bu. İstanbul’dan Adıyaman’a hem Sabiha Gökçen’den hem de Atatürk Havalimanı’ndan uçuş var.

Ben Gaziantep’e giderek oradan Adıyaman’a gittim. Adıyaman ve Nemrut gezimde Adıyamanlı ve orada yaşayan arkadaşım eşlik ettiğinden ulaşım hiç sorun olmadı. Ancak bir tur ile gitmiyorsanız ister Adıyaman’a direkt gidin isterseniz Gaziantep ya da Şanlıurfa gibi yakın şehirlere giderek Adıyaman’a geçin gezi boyunca mutlaka arabaya ihtiyacınız olacak. Tursuz gidenlerin  öncesinde araba kiralama işini de organize etmesinde fayda var. Şehir içinde yerli halk oldukça tehlikeli araba kullandığından dikkatli olmanızı öneririm.

Nemrut’a öncelikle güneşin batışını seyretmek için gittik. Gitmeden önce güneşin tam olarak kaçta batacağına bakmak gerekiyor. Bu saatten yarım saat önce oraya gitmiş olmak lazım. Araba ile gidilebilen son noktadan sonra bir kaç yüz metre dik yokuşlu merdivenlerden geçerek tepeye ulaşabiliyorsunuz. Mesafe çok uzun değil ama yorucu.

Batışını izlemek için Batı Terası tabelasını takip etmelisiniz. Gittiğinizde mutlaka kalabalık olacaktır. Tepe oldukça soğuk olduğundan kalın giyinmek gerekiyor. Tepeye yürürken vücut ısınız arttığından kalın giysileri yukarıya çıktıktan sonra giymeyi öneririm. Çünkü o dik yokuşu çıkarken o kadar çok sıcaklıyorsunuz ki zirvede bir kaç dakika oturduktan sonra o keskin soğuğu hissedebiliyorsunuz. Bir kaç dakika süren batışı hayranlıkla izledikten sonra heykelleri gezmeye başlayabilirsiniz. Heykellerin isimleri; Kral I. Antiochos,Kommagene Tyche, Zeus Oromasdes,Apollo (Mithras Helios Hermes),Heracles (Artagnes Ares Herkül), Ortostat Yazılı Taş Levhalar,Kartal ve Arslan Heykeli. Baş şeklinde heykellerin ait olduğu tahta oturmuş vücut heykelleri de hemen baş heykellerinin yukarısında yer alıyor. Hava koşullarından dolayı zamanla heykellerin başları kopmuş.

dsc_4028
Güneşin doğuşunu izlemek için de yine gelmeden önce güneşin doğacağı saate bakıp yaklaşık 1 saat önce orada olmakta fayda var. Doğuşu için Doğu Terası tabelasını takip ederek yine zirveye dik yokuşlu merdivenlerden çıkabilirsiniz. Doğu terasına çıkış batı terasına göre biraz daha yorucu. Ama izlediğinizde tüm yorgunluğunuza değiyor doğrusu.

Akşam batışı ile sabah doğuşu arasındaki zamanda şehir merkezine dönüp konaklamak ya da o kadar saat zirvede beklemek çok mantıklı olmadığından dağ yolundaki 2-3 otelden birinde kalabilirsiniz. Ben Euphrath otelde kaldım. Adı Fırat’ın Almanca söylenişi. Bir zamanlar en çok Alman turist gelirmiş.

Nemrut gezinizi planlarken yol üzerindeki tarihi yerleri de görmeden geçmemek gerek. Dünyanın halen kullanılmakta olan en eski köprülerinden biri Cendere Köprüsü bunlardan biri. Köprü, Roma İmparatoru Septimius Severus (193-211), karısı ve oğulları adına yaptırılmış. Orijinalinde 4 korint sütun bulunduğu Kahta tarafındaki ikisinin Septimius Severus ve eşine, Sincik tarafındaki ikisinin ise oğullarına adandığı biliniyor. Ancak oğullardan Geta’ya ait olan sütun, onu öldüren ve kardeşine ait her şeyi yok etmek isteyen Caracalla adlı kardeş tarafından yıktırılmış.

Yine yol üzerinde Karakuş Tümülüsü de mutlaka görülmeli. Kommagene’lilerin kraliçelerine ait Anıt Mezar yöre halkı tarafından sütün üzerinde bulunan kartal heykelinden dolayı Karakuş olarak adlandırılıyor. Bu alan onlar için kutsal bir alanmış. Kral Antiochos Theos’un yerine geçen oğlu II.Mithradates annesi İSİAS için bu anıt mezarı inşa etmiş. Dünyanın en güzel kadını dediği annesi İsias için inşa ettiği anıt mezara ers prensleri ile evli olan kız kardeşleri Laodike ve Antiochis’inin Pers – Roma savaşında öldürülmesi ile bunların cenazelerini – annesinin yanına gömmüş.

Zamanınız olursa Eski Kahta Kalesi ve Perre Antik Kenti de gezebilirsiniz.

Yurt içi seyahat planlayacaksanız Adıyaman 3 günlük kısa tatil için oldukça ideal. Ancak yazları çok sıcak olduğundan kışın da Nemrut’a çıkılmadığından en güzel zamanlar ilkbahar ve sonbahar. Bu harika kültür mirasını en kısa zamanda ziyaret edebilmeniz dileğiyle..

Yorum Yapılmamış

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.